• Çalışma Hayatı: Çalışma Süreleri ve Esasları

    Çalışma Hayatı: Çalışma Süreleri ve Esasları

    22 Kasım 2015
    4857 Sayılı İş Kanunu’na göre çalışanlar haftalık 45 saatten fazla çalıştırılamazlar.

     
    | Devamı
     

    Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. İş sözleşmesinde aksi kararlaştırılmamışsa bu süre işyerlerinde haftanın çalışan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.  

    Ara dinlenme süreleri çalışma süresinden sayılmaz. Servisle işyerine gelmek için geçirilen zaman da çalışma süresine dahil değildir. Bu nedenle çalışanlar günlük çalışma süresini ara dinlenmeleri çıktıktan sonra ve iş başı yaptıkları saat üzerinden hesaplamalı. 

    Haftanın iş günlerinden birinde kısmen çalışılan işyerlerinde bu süre haftalık çalışma süresinden düşüldükten sonra çalışan sürenin gün sayısına bölünmesiyle günlük çalışma süreleri belirlenir. 

    Her koşulda günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz. Tarafların yazılı anlaşması suretiyle bu çalışma süresi haftanın belirli günlerine dağıtılabilir. 

    Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde çalışanlara uygun araçlarla duyurulur. İşverenlere önerimiz çalışma ve ara dinlenme saatlerini ilan panolarına yada çalışanların rahatlıkla görebileceği alanlara yazılı olarak asmaları ve çalışma saatlerini gösterir yazıyı çalışanlara tebliğ etmesidir. 

    Yapılan işin niteliğine göre işin başlama ve bitiş saatleri çalışanlar için farklı düzenlenebilir. Mutlaka bu düzenlenen süreler içinde işçinin 11 saat dinlendirilmesi gerekmektedir.

    Çalışanın işi başlama ve bitiş saatlerini tebliğ yada ilan etmesi tek başına yeterli değildir. Çalışanları kanunun belirlemiş olduğu sürelerde çalıştırması ve bu çalışma sürelerini uygun araçlarla belgelemek zorundadır.  Teknolojinin ilerlemesiyle çeşitli yazılım programları yardımıyla bu uygulama yapılmaktadır. Örneğin; çalışan işe başlama ve bitiş zamanlarında parmak basma, yüz okuma vb. cihazlara görünüp çalışma saatlerini belirtmektedir. Burada yapılan uygulama neticesinde bilgisayar yazılım programları çalışanın çalışma sürelerini hesaplamaktadır. Fakat teknolojinin ilerlemesiyle bu sürelerin kötü niyetli şekilde bilgisayar programları yardımıyla ayarlana bildiği bilinmektedir. Çalışanların yasal süre sınırları içinde çalıştığını gösterir ıslak imza alınması, puantaj kayıtları tutulması uygundur.

    Günlük çalışma sürelerine dahil edilen zamanlar:

    4857 sayılı İş Kanununda buna ilişkin düzenleme 66. madde de yer almaktadır. Aşağıda belirttiğim süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır. İşverenlerin çalışma süreleri hesaplarken aşağıda belirtilen süreleri de dahil etmesi kanuni zorunluluktur.

    • Madenlerde, taş ocaklarında yahut her ne şekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalışacak işlerde çalışanların kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için geçen süreler.

    • Çalışanların işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.

    • Çalışanın işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler.

    • Çalışanın işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde, bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler.

    • Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler

    • Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi çalışanların yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.

    Ara dinlenme süreleri: 

    Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere; 

    • Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika, 

    • Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dâhil) süreli işlerde yarım saat, 

    • Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat, Ara dinlenmesi verilir. 
    Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

    Dinlenmeler bir işyerinde çalışanlara aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. Ara dinlenmesi süresi kural olarak çalışana ait bir süredir. Çalışan ara dinlenmesini serbestçe kullanabilir. Çalışanın bu süreyi dilerse işyeri dışında da geçirebileceği, iş hukukunda eski ve geleneksel bir kabuldür. Bu tanımlanma Yargıtay 9. Hukuk dairesinin (15.06.1973, E.1973/224, K.1973/22577) sayılı kararında da bu şekilde bildirilmiştir

    Gece çalışma süreleri:

    Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00’da başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla on bir saat süren dönemdir. Çalışanların gece çalışmaları yedi buçuk saati geçemez. (İŞ K. 69/1 ve 3) Gece süresinin belirlenmesi açısından önemli bir düzenleme de Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’de yer almaktadır. Buna göre “günlük kanuni çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan iş gece işi sayılır.” 

    Kanundaki düzenlemeye göre: 

    Gece çalışmaları 7,5 saati aşamaz, 
    Gece çalışmalarında fazla çalışma yapılamaz, 
    Gündüz çalışmasının ardından yapılan fazla çalışmanın bir kısmının gece dönemine rastlaması mümkündür. 

    Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğu, işe başlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir. 
    Gece çalıştırılan işçiler en geç iki yılda bir defa işveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler. İşçilerinin sağlık kontrollerinin masrafları işveren tarafından karşılanır. 

    Gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen çalışana işveren, mümkünse gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir.

     İşveren gece postalarında çalıştırılacak işçilerin listelerini ve bu işçiler için işe başlamadan önce alınan ve periyodik sağlık raporlarının bir nüshasını ilgili bölge müdürlüğüne vermekle yükümlüdür. (İŞ K. 69/4,5 ve 6) 

    Kaynak :
    Bu Makale 863 defa okunmuştur.
 
Yorum Ekleyin
Başlık: *
Yorum:
Güvenlik Kodu:
 


Haberleri RSS Beslemeleri ile takip edebilirsiniz.