• Çalışanın Elinde Sihirli Değnek!

    Çalışanın Elinde Sihirli Değnek!

    04 Kasım 2015
    Nedir bu sihirli değnek: Bilindiği üzere istifa eden çalışan kıdem tazminatı alamaz.

     
    | Devamı
     

    Fakat çalışan bazı koşulları sağlaması kaydıyla kıdem tazminatı işverenden talep edebiliyor.  Hem istifa edip hem kıdem tazminatı hakkını elbette ki sihirli değnekle yapamıyor.

    Kademeli emeklilikle ilgili 4447 Sayılı Kanun’la 1999 yılında yapılan yasa değişikliğiyle emeklilik için gereken sigortalık süresi ile prim gün sayısını doldurup yaşını doldurmayı bekleyen sigortalılara kıdem tazminatı verilmesi gerekmektedir.

    506 Sayılı Kanunun 60ıncı maddesinin birinci fıkrasının(A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şatları veya aynı Kanun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle feshedilmesi halinde işçilere kıdem tazminatı ödenir hükmü getirilmiştir.

    Çalışanın tüm çalışma hayatı boyunca, 15 yıl çalışma süresi ve 3600 gün pirim olması, istifa edip kıdem tazminatı almasına hak kazandırıyor. Bahsi geçen süreleri farklı işyerlerinde tamamlaması dahi bu hakkın kazanılmasında yeterlidir.

    Mülga 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. Maddesine istinaden, İstifa edilmesi halinde hangi şartlarda kıdem tazminatı alınacağı konusunda en önemli ayrıntı ilk işe giriş tarihidir. 15 Yıl 3600 gün şartını yerine getiren ve kıdem tazminatı almaya hak eden çalışanların, 08/09/1999 tarihinden önce sigortalılık süresinin başlamış olması gereklidir.  Kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin şartlardan birisi 15 yıl ve 3600 gün sigortalığın bulunmasıdır.   

    08.09.1999 tarihinden önce işe başlayan sigortalı çalışanlar emeklilik için sigortalılık süresini ve prim gün sayısını doldurup emekli yaşını beklemeleri halinde kıdem tazminatı ödenmektedir.   

    Çalışan, 15 yıl ve 3600  gün sayısını işyerinde tamamlaması gerekmiyor. Bu süreler farklı işyerlerinde tamamlamış olması kıdem tazminatını alması için yeterlidir. Fakat kıdem tazminatını talep eden çalışanın, son çalıştığı işyerindeki çalışma süresi ve prim günü üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmaktadır. 

    Örneğin; Zeki Bey’in ilk işe giriş tarihi 08/08/1990 ve farklı işyerlerinde çalışma günleri toplamı 4000 gün sigorta pirim günü oluğunu var sayalım.  09 Kasım 2015k tarih itibariyle ile yaklaşık 2 yıldır A firmasında çalıştığı üzerinden hesaplama yaparsak;

    Zeki Bey ilk işe giriş tarihi 08/08/1990 ve kanun aradığı 15 yıl 3600 gün prim ödeme gün sayısını fazlası ile doldurmuş olacaktır.  Belirtmek isterim ki Zeki bey A firmasından 15 yıllık kıdem tazminatını talep edemez sadece 2 yıl çalışılmış süre için kıdem tazminatını talep edebilir.

    08/09/1999 tarihinden sonra ilk defa işe girip pirim günü başlayanlar?

    08.09.1999 ve 30.04.2008 tarihleri arası ilk işe giriş bildirimleri olan çalışanlar 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün pirim şartı ile şayı beklemek üzere istifa edilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanabilecekler.

    01.05.2008 den sonra ilk defa işe başlayanlar ise 25 yıl sigortalılık ve 5400 prim günü koşullarını sağlamaları ve yaşı beklemek üzere işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanabilecekler.

    Belirtilen çalışma süresini ve prim gününü doldurmuş personel nasıl kıdem tazminatını başvurusunu nasıl yapacak?

    • Kıdem tazminatına hak kazanan çalışan bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünden alınacak ‘kıdem tazminatına hak kazanmıştır’ ibarali bir yazıyı alıp işverene ibraz edecek.
    • İstifa dilekçesine işten ayrılma nedeninin yaş dışında diğer emeklilik şartlarını yerine getirilmesi belirtilecek.
    • İşverene yapılan başvuru yazılı olarak yapılacak.

    Çalışan kıdem tazminatını alıp, başka bir işyerinde çalışmaya başlayabilir mi?

    Yukarıda belirtildiği üzere kıdem tazminatını esas olan emeklilik yaşını bekleyeceği kanısıdır. Fakat T.C. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2012/10954, K.2013/909, T. 25.01.2013 sayılı kararında; Davacının işyerinden ayrıldıktan sonra başka bir firmada çalışması hakkın kötüniyetli kullanılması olarak değerlendirilemez. Davalı kanunun kendisine verdiği emeklilik hakkını kullanmıştır. Kanunda tanınan bu hakkın amacı, işyerinde çalışarak yıpranmış olan ve bu arada sigortalılık yılı ile prim ödeme süresine ait yükümlülükleri tamamlamış olan işçinin, emeklilik için bir yaşı beklemesine gerek olmadan iş sözleşmesini aktif sonlandırabilmesine imkan tanımaktır. 

    T.C. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2012/10954, K.2013/909, T. 25.01.2013 sayılı kararından anlaşılacağı üzere çalışan kanunun kendine vermiş olduğu sigortalılık yılı ve pirim ödeme süresini ait yükümlülükleri taşımak şartıyla istifa edip, kıdem tazminatını alıp başka bir işyerinde çalışabilir.

    Kaynak :
    Bu Makale 694 defa okunmuştur.
 
Yorum Ekleyin
Başlık: *
Yorum:
Güvenlik Kodu:
 


Haberleri RSS Beslemeleri ile takip edebilirsiniz.