• Aylık Maaş Ödemesi İçinde Fazla Çalışma Ücretinin Belirlenmesi

    Aylık Maaş Ödemesi İçinde Fazla Çalışma Ücretinin Belirlenmesi

    21 Şubat 2016

     
    | Devamı
     

    4857 Sayılı İş Kanunu’nun 41 maddesinde fazla çalışma 45 saati aşan çalışma olarak tanımlanmıştır. Fazla çalışma yapıla bilmesi için çalışanın her yılbaşında onayının yazılı olarak alınması gerekmekte olup, fazla çalışma süresi toplamı yılda 270 saatten fazla olmayacağı kanunda belirtilmiştir.  Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların uygulanması esası yönetmelikte belirtilmiştir. Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücretlerinin nasıl ödeneceği serbest zaman kullanımı yönünde uygulamaların ne şekilde olacağı yönetmelikte belirtilmiştir.

    Kanunda asıl ücretin içine mesai ücretinin peşinen dâhil edilip ödenip ödenemeyeceği yahut maaşın içinde fazla mesai ücretinin olabileceği hususunda açık bir hüküm yoktur. Fakat yargı kararlarında asıl ücretin içerisinde fazla mesai ücretinin belirlenebileceği esasında uygulamalar görülmektedir. Yargı kararlarını incelediğimizde fazla mesai ücretin içinde belirlenebilmesi için aşağıdaki uygulamaların bulunması gerekmektedir.

    • Sözleşmede fazla çalışma ücretinin asıl ücretin içerisinde olduğu ifade edilmesi

    • Fazla çalışma süresinin günlük 3, yıllık 270 saati aşmaması

    • Yapılan iş ve ücretin arasında makul oranın olması

    • Fazla çalışma ücreti ile birlikte asıl ücretin asgari ücretin üzerinde olması gereklidir.

    Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 7.3.2013 tarihli E. 2010/51262, K. 2013/8019 ve 13.7.2011 tarihli, E. 2009/32873, K. 2011/23974 sayılı kararlarında fazla çalışma ücretinin, iş sözleşmelerinde yıllık 270 saate kadar olan yasal fazla çalışma ücretlerinin asıl ücrete dahil edilebileceği ifade edilmiştir. Fakat 270 saatin üzerinde yapılan fazla çalışmanın kanıtlanması halinde bu ücretin ödenmesi gerektiği yönünde görüş belertmiştir.  Yargıtay 270 saatlik fazla mesai ücretin içinde belirlenmesini kabul etmiş fakat 270 saati aşan fazla çalışma ücretlerinin ödenmesi yönünde esas bildirmiştir.

    Yargıtay 9. H.D. 27.02.2013 tarihli E. 2010/42421, K. 2013/7129 ve Yargıtay 9. H.D. 03.05.2012 tarihli, E. 2010/7792, K. 2012/15535 kararlarında; sözleşme yapılırken, fazla çalışma ücretinin hak edilen esas  ücrete dahil olduğuna dair sözleşmelerde açık hüküm bulunması, ve dahil olan ücretin esas  ücretin üzerinde olması, fazla çalışma süresinin; günlük en çok çalışma süresi olan 11 saati ve yıllık en çok fazla çalışma süresi olan 270 saati geçmemesine dikkat edilmemesi gerektiği ifade edilmiştir.

    Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 24.01.2002 tarihli E.2001/16225, K.2002/731 kararında; yazılı belge bulunmadığı sürece fazla mesainin ücretin içinde olduğu kabul edilemez denilerek fazla mesainin ücretin içerisinde olduğunun sözleşmeye bağlanması gerektiği ifade edilmiştir.
    Yargıtay 9.HD. 18.11.2008 tarih 2007/32717 E, 2008/31210 K. Kararında; Fazla çalışma yönünden diğer bir yasal sınırlama da, İş Kanununun 41. maddesindeki, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır.

    Yöneticilerin Fazla Mesai Belirlenmesi

    İşyerinde üst düzey yönetici konumunda çalışan, görev ve sorumluluklarının gerektiği ücretin ödenmesi durumunda fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bahsi geçen üst düzey yöneticiler yüksek düzeyde ücretle çalışması ve çalışma saatlerini kendileri belirlemesi halinde fazla mesai ücreti alamazlar.

    Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 09.10.2003 tarihli, 2003/3737 E. 2003/16432 K. Kararında; Üretim müdürü olarak üst düzey yönetici konumunda çalışan davacının ücreti bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi bu nedenle yüksektir. Kendi mesaisini kendi ayarlayacak konumda olması, yöneticilik görevinin gereği olarak normal çalışma saatleri dışında iş yerinde bulunması halinde bu süreler fazla çalışma kabul edilemez. Bu nedenle fazla mesai isteğinin reddi gerekir denilmektedir.
    Yargıtay 9. H.D. 25.09.2003 tarihli, E. 2003/2312, K. 2003/15347 sayılı kararında; Davacı işçinin aylık ücret ve hedeflenen satış miktarına göre prim karşılığı çalışan distribütör ve bölge yöneticisi olduğu ve bu durumda da çalışma saatleri ve gününü kendi ayarlayan bir üst yönetici olduğu halde fazla mesai ve genel tatil alacakları isteğinin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

    Netice;

    4857 Sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde esas ücrete fazla çalışma ücretinin dahil edilip belirlenmesi hususunda açıklık olmamasına rağmen Yargıtay kararlarında; iş sözleşmesinde açık hüküm olması, yıllık 270 saati geçmemesi, asıl ücretin asgari ücretin üzerinde olması ve asıl ücretin fazla çalışmaları da kapsayacak şekilde yüksek oranda belirlenmesi koşulu ile fazla mesainin esas ücretin içerisinde belirlenebileceği esasına varmıştır.  Yargıtay çalışma saatleri ve gününü kendi ayarlayan üst düzey yöneticilerin de fazla mesai alma hakları olmadığı esasına varmıştır.

    Kaynak :
    Bu Makale 951 defa okunmuştur.
 
Yorum Ekleyin
Başlık: *
Yorum:
Güvenlik Kodu:
 


Haberleri RSS Beslemeleri ile takip edebilirsiniz.